Η Λογική του Τρόμου

Από τη Nora Schüssler, δραματουργό της γερμανικής ομάδας του Phone Home.

Η φίλη μου η Catelyn που ζει στις Η.Π.Α. με ρώτησε τις προάλλες για την πολιτική της δεξιάς στη Γερμανία. Μου τηλεφώνησε μόλις έμαθε τα νέα για την επίθεση αμόκ στο Μόναχο που σύμφωνα με τα δελτία ειδήσεων ήταν μια ακόμα τρομοκρατική επίθεση. Της είπα να μην ανησυχεί τόσο πολύ. Τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι και χειρότερα: θα μπορούσαμε να έχουμε τον Τραμπ για πρόεδρο…

Αστειευόμουν μόνο κατά το ήμισυ. Είναι λογικό να ανησυχεί κανείς για το γεγονός ότι η τρομοκρατία έχει φτάσει στη Γερμανία. Είναι λογικό να φοβάται κανείς τις βίαιες επιθέσεις σε λεωφορεία, τρένα, εμπορικά κέντρα. Και, δυστυχώς, είναι επίσης λογικό να μας φαίνονται περισσότερο ύποπτοι όσοι μοιάζουν με Άραβες. Ωστόσο, οι πράξεις μας δεν πρέπει να καθοδηγούνται από τον φόβο. Τα γεγονότα έχουν σημασία και αποδεικνύουν ξεκάθαρα ότι ο αριθμός των τρομοκρατικών επιθέσεων στη Γερμανία είναι σχετικά χαμηλός. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ πιο πιθανό να σκοτωθεί κανείς σε τροχαίο παρά σε βομβιστική επίθεση. Και πάλι όμως, φαίνεται πως η καχυποψία είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης. Την ίδια στιγμή που γράφω αυτές τις γραμμές για το site μας, καθισμένη στο βαγόνι ενός τρένου, πιάνω τον εαυτό μου να κοιτάζω διαρκώς τριγύρω μου για αποσκευές χωρίς επίβλεψη ή άντρες που να μοιάζουν Μουσουλμάνοι. Οι κεραίες μου είναι ανεβασμένες και, αν αυτός ο τύπος τρεις θέσεις πιο πέρα, με το σκουρόχρωμο μούσι και τα περίεργα μπλε μάτια, σηκωνόταν βιαστικά, σίγουρα θα μάζευα αμέσως τα πράγματά μου και θα κατέβαινα από το τρένο. Το ανθρώπινο μυαλό πλάθει ιστορίες από χαλαρούς συσχετισμούς, εικόνες και λέξεις. Και αυτό συμβαίνει σχεδόν άθελά μας. Και είναι συναρπαστικό, ειδικά για μένα ως ανθρώπου του θεάτρου και συγγραφέα. Πλάθουμε ιστορίες για όλα. Όταν διαβάζετε ένα παραμύθι σε ένα παιδί, θα ξέρει ενστικτωδώς πότε η ιστορία έφτασε στο τέλος της. Όταν επινοείτε μαζί μια ιστορία, το παιδί θα μπορέσει να σας πει τις εντυπώσεις του για το πόσο καλά λειτουργεί η ιστορία, και ίσως ακόμα και για ποιο λόγο δε λειτουργεί. Από τη στιγμή που μαθαίνουμε να μιλάμε, το μυαλό μας ξέρει πώς να πλάσει ιστορίες και πώς να τις κατανοήσει. Αυτή η ικανότητα έχει καθορίσει το ποιοι είμαστε και παίζει σημαντικό ρόλο στην επιτυχία μας. Την ίδια στιγμή, πρέπει πάντα να αντιλαμβανόμαστε ότι το μυαλό μας θα δημιουργήσει μια ιστορία σχεδόν από το τίποτα. Και θα τη δημιουργήσει με τέτοιο τρόπο ώστε πάντα μια καλή ιστορία να είναι προτιμότερη από ένα πραγματικό γεγονός.

Ως άνθρωπος του θέατρου αυτή η ικανότητα μού δημιουργεί πολλές ευθύνες. Θέλω να φτιάχνω ιστορίες. Και θέλω στον κόσμο να αρέσουν οι ιστορίες μου. Την ίδια στιγμή, έχω ανάγκη να γνωρίζω τι θέλω να πω στο κοινό μου, επειδή μια ιστορία μπορεί να γίνει επικίνδυνη όταν χρησιμοποιείται σε λάθος συνθήκες. Πώς νιώθουν οι Ευρωπαίοι για τους πρόσφυγες; Υπάρχει άραγε απροσπέλαστο χάσμα ανάμεσα στους αριστερούς που θέλουν να αγκαλιάσουν κάθε πρόσφυγα που έρχεται στη χώρα τους και στου δεξιούς λαϊκιστές που φοβούνται τον μεγάλο αριθμό των ξένων; Τι πιστεύει η πλειοψηφία για τους πρόσφυγες; Πώς νιώθουν για το θέμα αυτό; Και κυρίως, πώς νιώθει για τους πρόσφυγες το κοινό μας στο Λονδίνο, την Αθήνα και το Μόναχο; Νιώθουν να απειλούνται; Ανησυχούν έστω και λίγο; Τους αρέσει που έρχονται στη χώρα τους άνθρωποι από διαφορετικές κουλτούρες και την αλλάζουν προς το καλύτερο; Πληροφορούνται για όσα συμβαίνουν στην Ευρώπη; Κι αν ναι, ποια πηγή πληροφόρησης χρησιμοποιούν; Εμείς χρειάζεται και να τους πληροφορήσουμε και να τους εκπαιδεύσουμε για την προσφυγική κρίση; Ή μήπως αυτό είναι κάτι που το σημερινό θέατρο δεν πρέπει να κάνει πια, αφού την πληροφόρηση μπορεί κανείς να τη λάβει από άλλα μέσα; Μήπως το θέατρο πρέπει να είναι κυρίως ένας τόπος για εναλλακτικές πραγματικότητες, πολιτικές συνομιλίες και κριτική;

Όταν σκέφτομαι το Phone Home, η αίσθηση ευθύνης γίνεται ακόμα μεγαλύτερη. Αφηγούμαστε ιστορίες από τα δελτία ειδήσεων, από χαλαρούς συσχετισμού και από τη δική μας προσωπική εμπειρία. Πώς μπορούμε να δώσουμε βήμα σε καθεμία από τις διαφορετικές απόψεις που διαμορφώνουν την πολύπλοκη κοινωνία μας; Έχει άραγε δίκιο η φίλη μου η Catelyn που ανησυχεί για το μέλλον της Ευρώπης και την ασφάλειά μου; Θα έπρεπε να ακουστεί και η δική φωνή στη σκηνή;

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

AlphaOmega Captcha Classica  –  Enter Security Code